Zgaga – podstawowe informacje, objawy, przyczyny

Zgaga objawia się nieprzyjemnym pieczeniem w okolicach przełyku i mostka, a przyczyną tego zjawiska jest refluks żołądkowo-przełykowy, czyli cofnie się soków żołądkowych do przełyku. Okazuje się, ze niemal połowa Polaków zmaga się każdego dnia z tą uporczywą dolegliwością. Zgagę można wyleczyć, jednakże nie sięganie po popularne leki dostępne bez recepty mija się z celem. Czym tak naprawdę jest zgaga i co przyczynia się do jej powstania? Jak wygląda leczenie?

Zgaga – cóż to takiego i jakie ma objawy?

zgagaZgaga kojarzy się najczęściej z palącym bólem w przełyku, co niestety często lekceważymy, jednakże okazuje się, że może być to początek znacznie poważniejszej choroby, a mianowicie refluksu żołądkowo-przełykowego. Za pieczenie czy palenie za mostkiem odpowiada cofanie się kwasów solnych i enzymów trawiennych, co powoduje ból i dyskomfort. Charakterystycznymi objawami są gorzkawy czy kwaśny smak w jamie ustnej, co nasila się szczególnie po jedzeniu i w nocy. Dużo osób kojarzy zgagę z nadkwasotą, jednakże są to dwa zupełnie inne schorzenia. Oczywiście zdarzają się przypadki, że pacjent cierpi jednocześnie na zgagę i nadkwasotę, jednakże nie jest to reguła. Skąd ten ból? Otóż po zjedzeniu posiłku trafia on do żołądka, gdzie miesza się między innymi z kwasem solnym i enzymami trawiennymi, czyli się żrącymi substancjami chemicznymi. Dzięki temu, że żołądek jest pokryty warstwą śluzu, kwas nie uszkadza go, chyba że warstwa ta ulegnie uszkodzeniu. Inaczej jednak wygląda sytuacja, jeśli kwas przedostanie się do przełyku, którego ścianki nie są przygotowane na kontakt z nim. Wówczas dochodzi do podrażnienia przełyku, czyli pojawienia się bólu i pieczenia. Do innych dolegliwości wywołanych zgagą zalicza się nudności, odbijanie, wymioty, bóle nadbrzusza i bóle za mostkiem, czkawkę, ślinotok czy dysfagię.

Jakie są przyczyny zgagi?

Jeszcze do niedawna uważano, że cofanie się treści żołądkowej spowodowane jest nadmiernym wydzielaniem soku żołądkowego, jednakże przyczyną tego nienaturalnego zjawiska jest nieprawidłowa praca dolnego zwieracza przełyku. Problem pojawia się wtedy, kiedy to zwieracz ten otwiera się w nieodpowiednim momencie. Za wadliwe funkcjonowanie zwieracza przełyku odpowiada z kolei bardzo często zbyt słabo czy też za często kurczący się zwieracz lub zbyt powolna praca przełyku. Co więcej, za zgagę może odpowiadać także przepuklina rozworu przełykowego. Dochodzi wówczas do rozciągnięcia otworu w przeponie, przez który przechodzi przełyk. Inną przyczyną może być wypychanie przez żołądek części zawartości na skutek jego zbyt wolnego opróżniania. Jeśli więc się objadamy, istnieje duże prawdopodobieństwo, że żołądek sobie nie poradzi z trawieniem tak dużej ilości pokarmu. Do wystąpienia zgagi może przyczynić się także wada w budowie przełyku, co jest jednak znacznie rzadziej spotykane.

palenie zwiększa ryzyko zgagi
Osoby starsze i palące są w grupie zwiększonego ryzyka

W grupie zwiększonego ryzyka znajdują się także osoby starsze, palące papierosy i otyłe. Pod wpływem nikotyny mięśnie przełyku wiotczeją. Problem pojawia się także w przypadku stosowania leków nasercowym czy tych obniżających ciśnienie. Z kolei u osób ze zbyt dużą masą ciała dochodzi do zwiększenia się ciśnienia w jamie brzusznej, co też może przyczynić się do wystąpienia zgagi. Zgodnie z wynikami badań dolegliwość ta przydarza się znacznie częściej kobietom niż mężczyznom, a szczególnie kobietom w ciąży. Ma to miejsce bardzo często na początku ciąży, kiedy to podnosi się poziom progesteronu odpowiedzialnego za rozluźnianie mięśni przełyku. Później zgagę może powodować powiększająca się macica, która zaczyna coraz bardziej uciskać na żołądek i wypychać treść pokarmową. Do powstania zgagi może przyczynić się także sklerodermia, czyli choroba tkanki łącznej czy nawet pozornie błahy niedobór śliny, który powoduje wolniejsze spłukiwanie zawartości przełyku.

Nie lekceważ zgagi

Po zaobserwowaniu u siebie dokuczliwych objawów w postaci zgagi, nudności czy odbijania, należy zgłosić się do lekarza. Dopiero po postawieniu prawidłowej diagnozy przez specjalistę możliwe będzie zastosowanie skutecznej metody leczenia. W celu potwierdzenia refluksu żołądkowo-przełykowego lekarz zleca wykonanie rentgena górnego odcinka przewodu pokarmowego, gastroskopię, pomiaru kwaśności przełyku oraz badanie manometryczne.

pieczenie - zgaga
Pieczenie, czy wręcz palenie w przełyku to typowy objaw zgagi

Zapobieganie i leczenie zgagi

Nie jesteśmy skazani na zgagę, jeśli będziemy trzymać się pewnych zasad. Zaleca się picie niegazowanej wody przed posiłkiem, spożywanie umiarkowanej ilości jedzenia, zażywanie środków ułatwiających trawienie na bazie naturalnych składników, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, ograniczenie tłuszczów w diecie i napojów gazowanych, unikanie produktów wzdymających, jedzenie małych porcji kilka razy dziennie, rzucenie palenia, powstrzymywanie się od wysiłku fizycznego zaraz po posiłku czy przed snem, kłaść się spać na lewym boku, podnieść wezgłowie łóżka o 15 cm i ograniczyć przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Jeśli dopadnie nas już zgaga, to można wspomóc się letnim mlekiem czy wodą z łyżeczką sody oczyszczonej. Innym sposobem jest picie naparów ziołowych (czytaj też jak radzić sobie ze zgagą domowymi sposobami). W aptece nie brakuje także całej masy preparatów blokujących produkcję kwasu żołądkowego, które można dostać także bez recepty. Ich zadaniem jest powleczenie błony śluzowej żołądka i przełyku ochronną warstwą oraz zredukowanie gazów nagromadzonych w żołądku.